Volg ons op facebook | Volg ons op twitter
17:4

vrijdag vertaaldag

Archief

2016 | Week 34: Ton Naaijkens

Ton Naaijkens blikt terug op het leven en werk van Céline-vertaler Em. Kummer, die vorige week op 89-jarige leeftijd overleed.
Lees meer >

Filter jaargang 23:2

Felix Philipp Ingold, Hans Boland, David Cohen, Barber van de Pol, Frans Denissen en meer
Lees meer >

Dossier Vertaling en censuur

Censuur is een vraatzuchtig monster, dat alles verslindt. Veel houdt het binnen; wat er wel uitkomt, is altijd veranderd. Omdat vertalen en censuur veelvoudig verbonden zijn, publiceert Webfilter dit dossier, met bijdragen van Sarah Bonciarelli, Lidia Rura, Guillermo Sanz Gallego en Jeroen Vandaele.
Lees meer >

Actueel Week 16: Filter Vertaalprijs uitgereikt

Jan Gielkens heeft de Filter Vertaalprijs 2016 gewonnen met De woorden van Grimm: een liefdesverklaring van Günter Grass (Meulenhoff, 2015).
Lees meer >

 
  • Vrijdag Vertaaldag

    Vorige week overleed Céline-vertaler en Nijhoff-laureaat Em. Kummer (1926-2016). Een kleurrijk, hartstochtelijk man die graag de confrontatie zocht. Misschien wel de ideale vertaler van Voyage au bout de la nuit? Ton Naaijkens blikt terug op zijn leven en werk, en vraagt zich af hoe het toch zit met de vrouw die schuilgaat achter de mysterieuze Y in vertalerspseudoniem ‘E.Y. Kummer’. 

    16.34 Portret

    Lees meer >
  • Vorige Vertaaldag

    Ton Naaijkens zoekt en bezoekt geboortehuizen. Op een lange, zonnige wandeling langs de Sebaldweg vloeien natuur en cultuur ineen; en dat keert terug in bespiegelingen over het vertalen van onbekende natuur: in de Alpen regent het anders dan in het Nederlands -en dit keer helemaal niet.

    Richtingaanwijzer Sebald

    Lees meer >
  • Gender in een Zweeds prentenboek

    Huiselijk geweld. In Zweden gaf de overheid opdracht tot een prentenboekje hierover, dat subtiel geïllustreerd en hartverscheurend werd. Zweden is niet zo’n genderneutraal land als veel mensen denken, maar van de drie hoofdpersonen die het gezin uitmaken blijft in het midden of ze vrouw of man zijn. De Duitse vertaling veranderde door een Facebookcampagne van een flop in een top, maar deze neutraliteit moest de vertaalster opgeven. Eline Jongsma hoopt nu op een Nederlandse versie.

    Gender -361x 275 (2)

    Lees meer >
  • De laatste jaren van Stefan Zweig

    Stefan Zweig, Oostenrijks schrijver, Europeaan, humanist en als jood sinds 1933 uitgeweken voor het nationaalsocialisme pleegde in 1942 zelfmoord in Brazilië samen met zijn tweede vrouw. Over zijn laatste zes jaren in Exil maakte Maria Schrader een film waarin meertaligheid een belangrijke rol speelt. Désirée Schyns doet verslag.

    Zweig Film

    Lees meer >
  • Het leven is een Aftelrijmpje

    Isabelle Bambust beschrijft én vertaalt de confrontatie tussen de vijanden Tijd en Leven als een aftelrijmpje dat ons van de Belgische dichter Maurice Carême brengt naar een tante Celestien die niet kan tellen, met een kipje op haar schoot.

     Careme

    Lees meer >
  • Paul Celans Todesfuge

    Het gedicht ‘Todesfuge’ van Paul Celan is een van de bekendste en meest bewonderde literaire monumenten van de Shoah. Het motief van de dood als ‘een meester uit Duitsland’ en andere ijzingwekkende beelden komen bij de lezer binnen als een dreun. David Cohen vergelijkt twee Nederlandse versies van het gedicht.

    16.29_tegel

    Lees meer >
  • Ida Gerhardt revisited

    Het zijn de jaren tachtig, je bent jong en verliefd. Wat doe je dan, als je Christiane Kuby heet? De mooie, sfeervolle, tedere verzen van Ida Gerhardt in het Duits vertalen, natuurlijk. Nu, jaren ervaring rijker, blikt de vertaalster terug op het resultaat. Is het misschien tijd voor een nieuwe poging?  

    16.28 Illustratie 2Ida Gerhardt

    Lees meer >
  • Kookboeken Vertalen

    Als enthousiast amateurbakker heeft Anne van Buul een hele rij bakboeken op de plank staan, vaak vertaald uit het Engels of Frans. Prachtige boeken met heerlijke recepten, maar de Nederlandse versie roept nogal eens vragen op: hoe zit het met die Engelse maten? Wat bedoelen ze met ‘verse kaas’? En hoeveel yoghurt gaat er in ‘1 bakje’?

     16.27_Cover _patisserieboek

    Lees meer >
  • Poetry International Raúl Zurita

    Hoe is het om een dichter te ontmoeten wiens taal zich heeft vastgezet in je lijf, die bijna fysiek beelden voor je oproept die je helpen bij je vertaling? De Chileense dichter Raúl Zurita vond een nieuwe taal uit om tegenwicht te bieden aan het geweld dat hij ervoer. Lisa Thunnissen reisde hem in gedachte na en ontmoette hem eerst in haar hoofd en toen op Poetry International, het walhalla voor vertalers.

     16.25_portret Zurita

    Raúl Zurita tijdens het Poetry International Festival 2016
    © Tineke de Lange / Hans Tak - Poetry International

    Lees meer >
  • Alexandr Kabanov in het Nederlands

    Al ruim honderd gedichten heeft het Gents Collectief van Poëzievertalers in zijn vijftienjarig bestaan vertaald. Thomas Langerak, oprichter van het collectief, analyseert een gedicht van de Oekraïense, Russischtalige dichter Alexandr Kabanov met het oog op de vertaling en vertelt hoe commissaris Baantjer daarin terechtkwam.

    16.26_Che _guevara _tshirt2

    Lees meer >
  • Op zoek naar vergeten vertalers

    Op zoek naar een bijna Vergeten Vertaler komt Ton Naaijkens diep in de Achterhoek een vrouw op het spoor die ook vertaalde en nog meer vergeten is dan de gezochte man. De zoektocht leidt niet alleen langs diens woonadressen, maar ook langs diens huwelijken, waarvan het laatste met de bewuste vrouw. Naaijkens komt virtueel op plaatsen die hij niet kende en leert daarbij bovendien een handjevol nieuwe woorden kennen. Hij raakt het spoor bijster, niet wetende welk portret nu eigenlijk geschetst dient te worden.

    16.24_oud -harfsen

    Lees meer >
  • I Love Dick Vertaald

    De romantitel I love Dick kan bijna niet anders dan dubbelzinnig worden opgevat. Achter deze titel gaat een onconventionele, feministische briefroman uit 1997 schuil, geschreven door Chris Kraus. Deze werd onlangs vertaald door Evi Hoste en Anniek Kool. In hun column voor Vrijdag Vertaaldag blikken zij terug op hun keuze voor 'wit en zwart' in plaats van 'blank en getint', voor 'filosoof' in plaats van 'filosofe' en 'suffe kut' in plaats van 'duffe doos'.

    16.21_boekomslag

    Lees meer >
  • Toneel Vertalen

    Echte toneelvertalers zijn in ons land op één hand te tellen. En vaak neemt de regisseur het heft in eigen hand. Een van hen is Maaike van Rijn die in haar column vandaag vooral ingaat op het Grote Verschil: waarin onderscheidt zich het vertalen van drama van het vertalen van andere genres? Zoals gebruikelijk wordt de schutspatroon en opperheilige van alle toneelmensen van stal gehaald om zijn zegen uit te spreken – toneelvertaler zijn of niet zijn, daar gaat het vandaag om. Of je nu een huisdier gek maakt met gemompel of niet.

    16.23_illu (1)

    Lees meer >
  • Intensieve Mastercursus Literair Vertalen

    Het zit er weer op. Na twee weken vol vertaalateliers, boeiende lezingen en heel veel gezelligheid is de zevende editie van de Intensieve Mastercursus Literair Vertalen een feit. Deelnemer Maaike Harkink kon er geen genoeg van krijgen, zoals te lezen in haar column op deze Vrijdag Vertaaldag. 

    16.17 Illustratie 1

    Lees meer >
  • Dossier Vertaling en censuur

    Censuur2

    Censuur is een vraatzuchtig monster, dat alles verslindt. Veel houdt het binnen; wat er wel uitkomt, is altijd veranderd. Omdat vertalen en censuur veelvoudig verbonden zijn, publiceert Filter dit dossier: in Spanje onder Franco moet een sterke vrouw in een Amerikaanse film een toontje lager zingen, maar een vertaling van Ulysses glipt er zomaar doorheen uit onbegrip. In het eveneens fascistische Italië verandert de censuur in populaire vertaalde misdaadromans sommige personages van Italiaanse schurken in Britse misdadigers, wordt zelfmoord een verkeersongeval en een schraperige vrouw een Jodin. In de Sovjet-Unie verwekt de alomtegenwoordige censuur juist een dissident poëtisch genre dat nu specifieke vertaalproblemen oplevert. Maar ook in niet-dictatoriale regimes zoals Noorwegen of de VS herschrijft een vertaler soms welbewust, om ideologische redenen. Moeten we ons niet afvragen of misschien alle vertalen een vorm van censuur is? Joseph Brodsky poneerde ‘Vertalen heeft met censuur gemeen dat beide opereren op basis van het “wat is er mogelijk”-principe, waarbij opgemerkt dient te worden dat taalbarrières net zo hoog kunnen zijn als de barrières die door de staat worden opgeworpen.’ (Less than one, 1977). Ook aan die belangwekkende vraag besteedt dit nieuwe Filter-dossier ruime aandacht.

    Lees meer >
home | contact