Volg ons op facebook | Volg ons op twitter
20:2

vrijdag vertaaldag

Archief

2016 | Week 50: Paul de Wispelaere

Op deze Vrijdag Vertaaldag gedenkt Filter de vorige week overleden Paul de Wispelaere (1928-2016), schrijver met een hart voor vertaling.
Lees meer >

Filter jaargang 23:3

Portretten van vertalers, geschilderd aan de hand van vragen als: wie waren ze, waar stonden ze voor, wat zijn hun ideeën nog waard? Stuk voor stuk oorspronkelijke, beschouwende bijdragen op basis van speurwerk dat nodig moet worden voortgezet.
Lees meer >

Dossier Vertaling en censuur

Censuur is een vraatzuchtig monster, dat alles verslindt. Veel houdt het binnen; wat er wel uitkomt, is altijd veranderd. Omdat vertalen en censuur veelvoudig verbonden zijn, publiceert Webfilter dit dossier, met bijdragen van Sarah Bonciarelli, Lidia Rura, Guillermo Sanz Gallego en Jeroen Vandaele.
Lees meer >

Actueel Filter heeft u nodig

Met uw gift kan Stichting Filter de tijdschriften Filter en Webfilter in de huidige vorm voortzetten en de Filter Vertaalprijs blijven organiseren. En u profiteert zelf van allerlei extra's.
Lees meer >

 
  • Vrijdag Vertaaldag

    Vorige week overleed Paul de Wispelaere (1928–2016). Een bijzondere schrijver, een bijzondere hoogleraar, iemand met een scherp oog voor vertaling – en niet alleen als het om zijn eigen boeken ging. Op deze Vrijdag Vertaaldag gedenkt Filter hem met de lezing die hij hield bij de oprichting van het nieuwe Steunpunt Literair Vertalen in 2001: ‘Zonder vertalers geen wereldliteratuur.’

    16.50_De Wispelaere

    Lees meer >
  • Filter heeft u nodig

    Word nu vriend of begunstiger en help Stichting Filter de tijdschriften Filter en Webfilter in de huidige vorm voort te zetten en de Filter Vertaalprijs te organiseren. Als donateur profiteert u bovendien van allerlei extra’s.

    Pexels -photo -9817

    Lees meer >
  • Vorige Vertaaldag

    Wie onderzoek doet naar achttiende- en negentiende-eeuwse vertalers, tast dikwijls in het duister. Zelfs vermelding van de naam van de vertaler was in die tijd niet vanzelfsprekend. Toch kun je met monnikenwerk en veel geduld een eind komen, merkt Hilde Kugel tijdens haar speurtocht naar vertalingen van de Duitse schrijfster Benedikte Naubert door Betje Wolff en Anna Barbara van Meerten-Schilperoort. 

    16.49_Van Meerten16.49_Wolff
    Anna Barbara van Meerten-Schilperoort (links) en Betje Wolff

    Lees meer >
  • In memoriam Cora Polet

    Eerder deze maand overleed onverwachts de literair vertaalster Cora Polet (1930-2016). Enkele maanden eerder zochten Petra Broomans en Eline Jongsma haar nog op voor een interview. Zij blikken terug op het leven van deze bescheiden, maar vooruitstrevende spin in het literaire web.

    16.48_Cora Polet

    Lees meer >
  • Festivalkroniek Crossing Border

    Terwijl de hele wereld in beslag genomen is door de Amerikaanse verkiezingsuitslagen, beleeft Jeske van der Velden drie bijzondere dagen op het Crossing Border Festival, waar jonge auteurs en hun vertalers optreden als festivalchroniqueurs. Ook in hun dagelijkse columns is de actualiteit nooit ver weg.

    16.47_tegel

    Lees meer >
  • Recensie La Seconde Profondeur

    In het actuele debat over poëzievertaling in het Nederlands lijkt het soms of er maar twee vertaalstrategieën zijn: brontekstgericht of doeltaalgericht. Bart Vonck recenseert een boek over de twintigste-eeuwse Europese vertaaltraditie en constateert dat het verleden veel rijker en verdraagzamer is dan het heden.

    Omslag _La Seconde Profondeur

    Lees meer >
  • Het grootste beeldwoordenboek ter wereld

    Wat op het eerste gezicht een vrolijk en relatief eenvoudig ‘vertaaltussendoortje’ leek, bleek toch een ware hersenkraker, ook al bevat het te vertalen boek meer beeld dan woord. Birgit Erdmann werd gevraagd om Het grootste (en leukste) beeldwoordenboek ter wereld van de Vlaamse illustrator Tom Schamp in het Duits te vertalen. Zij laat ons zien hoe haar vindingrijke vertaling tot stand kwam, waarin de ‘Kipsalon’ en de ‘Apparte-mens-gebouwen’ een Duits equivalent krijgen.

    16.46_beeldwoordenboek

    Lees meer >
  • Actueel Jury Filter Vertaalprijs 2017

    Op 11 mei 2017 zal voor de elfde keer de Filter Vertaalprijs worden uitgereikt. De voorbereidingen zijn al in volle gang: er wordt druk gelezen en gewogen. De nieuwe jury is zojuist door de Stichting Filter geïnstalleerd.

    Linda _PenningsAnne _van _BuulJan _gielkensIeme _van _der _poelIvo _Smits

    Lees meer >
  • Frankfurter Buchmesse

    Christiane Kuby gaat terug naar Frankfurt, woont op de Buchmesse podiumgesprekken en debatten bij over (herontdekte) Nederlandse literatuur in het Duits, stelt vragen over vertaalde titels en migratie, speelt net niet voor boekendokter –Nescio voor al uw problemen– en eindigt tenslotte zielstevreden op een poëtisch strand.

    16.45_ganzohnetulpen

    Lees meer >
  • Goed gejat

    Wie bij het vertalen van een roman stuit op versregels, kan zelf op hun vertaling gaan zwoegen of dankbaar de vondsten van voorgangers gebruiken als het gedicht in kwestie al vertaald is. Maar zo eenvoudig als dat laatste klinkt, is het niet. Rien Verhoef laat dat zien aan de hand van Shakespeare en Ian McEwan.

    16_43 Bosch

    Lees meer >
  • Woordkunst  revisited

    Vorig jaar verscheen bij UCL Press een selectie uit Herman Gorters Verzen in het Engels. Bert de Waart is enthousiast over de vertaling van Paul Vincent.

    16.42_omslag

    Lees meer >
  • Bij de dood van Gideon Toury

    Deze week kwam het verdrietige nieuws dat de Israëlische vertaalwetenschapper Gideon Toury op 74-jarige leeftijd is overleden. Toury geldt als een van de founding fathers van de moderne vertaalwetenschap, een aimabel denker van het eerste uur. Filterredacteur Cees Koster gedenkt hem.

    16.41_omslag1 (1)

    Exemplaar James S Holmes (privébezit)

    Lees meer >
  • uitgelicht Baudelairevertalingen

    Baudelaire kent geen rust. Paul Claes publiceerde onlangs vijftig gedichten uit Les Fleurs du Mal in het Nederlands, maar dat kwam hem op een stevige kritiek van Martin de Haan te staan (http://www.dereactor.org/home/detail/krenten_in_de_pap/). Het was alsof de beruchte rel tussen Hoosemans en Verstegen van zo’n twintig jaar geleden weer werd opgerakeld. Ooit wijdde Raymond van den Broeck er een beschouwing aan in Filter – het is zeer de moeite waard deze nog eens te lezen.

    Omslag _Claes -Baudelaire De _bloemen _van _h _4e 89c 1ecea 7a8 Hoosemans
    Lees meer >
  • De hemel kunnen zien rimpelen

    Voor het Internationaal Vocalisten Concours in Den Bosch vertaalde Harm-Jan van Dam poëzie van Pé Hawinkels over De tuin der lusten van Jheronimus Bosch in het Latijn. Hij beschrijft hoe je in die taal de hemel kunt zien rimpelen en de maan een kraamkliniek laten uithangen.

    16.40 Illustratie1

    Lees meer >
  • Gerard Reve als vertaler

    De toneelstukken van de zojuist overleden Edward Albee zijn ook in ons land regelmatig opgevoerd. Minder bekend is dat zijn beroemdste stuk is vertaald door niemand minder dan Gerard K. van het Reve. Ton Naaijkens raadpleegt Nop Maas om een snippertje vertaalgeschiedenis op te vegen.

    16.39_affiche 16.39_Ank Van Der Moer -Han Bentz Van Den Berg
    Lees meer >
  • Toneel Vertalen

    Echte toneelvertalers zijn in ons land op één hand te tellen. En vaak neemt de regisseur het heft in eigen hand. Een van hen is Maaike van Rijn die in haar column vandaag vooral ingaat op het Grote Verschil: waarin onderscheidt zich het vertalen van drama van het vertalen van andere genres? Zoals gebruikelijk wordt de schutspatroon en opperheilige van alle toneelmensen van stal gehaald om zijn zegen uit te spreken – toneelvertaler zijn of niet zijn, daar gaat het vandaag om. Of je nu een huisdier gek maakt met gemompel of niet.

    16.23_illu (1)

    Lees meer >
  • Meertalig biechten in Oostenrijk-Hongarije

    Tussen 1867 en 1918 omvatte Oostenrijk-Hongarije (delen van) de huidige staten Bosnië en Herzegovina, Hongarije, Italië, Kroatië, Montenegro, Oekraïne, Oostenrijk, Polen, Roemenië, Slovenië, Slowakije, Tsjechië en Servië. De dubbelmonarchie was dus een veeltalig complex van volken en bevolkingsgroepen, met alle praktische consequenties vandien. Op een rommelmarkt in Wenen stuit Jan Gielkens op een curieus meertalig handboekje. Hoe praktisch zou dat geweest zijn in het dagelijks gebruik?

    16.35_kaart

    Lees meer >
  • In het voetspoor van W.G. Sebald

    Ton Naaijkens zoekt en bezoekt geboortehuizen. Op een lange, zonnige wandeling langs de Sebaldweg vloeien natuur en cultuur ineen; en dat keert terug in bespiegelingen over het vertalen van onbekende natuur: in de Alpen regent het anders dan in het Nederlands -en dit keer helemaal niet.

    Richtingaanwijzer Sebald

    Lees meer >
  • Vertaler ontmoet auteur

    Deze zomer trok Lette Vos naar het Ierse platteland voor een bezoek aan de schrijfster Sara Baume, wier tweede roman zij vertaalt. Daar kreeg ze niet alleen antwoord op vele vertaalvragen (‘Wat moet ik me voorstellen bij “a piece of rock in a blob of amber”?’), ze vond er ook een geweldige vriendin en sparringpartner.

    16.34 Foto1

    Lees meer >
  • Ida Gerhardt revisited

    Het zijn de jaren tachtig, je bent jong en verliefd. Wat doe je dan, als je Christiane Kuby heet? De mooie, sfeervolle, tedere verzen van Ida Gerhardt in het Duits vertalen, natuurlijk. Nu, jaren ervaring rijker, blikt de vertaalster terug op het resultaat. Is het misschien tijd voor een nieuwe poging?  

    16.28 Illustratie 2Ida Gerhardt

    Lees meer >
  • Dossier Vertaling en censuur

    Censuur2

    Censuur is een vraatzuchtig monster, dat alles verslindt. Veel houdt het binnen; wat er wel uitkomt, is altijd veranderd. Omdat vertalen en censuur veelvoudig verbonden zijn, publiceert Filter dit dossier: in Spanje onder Franco moet een sterke vrouw in een Amerikaanse film een toontje lager zingen, maar een vertaling van Ulysses glipt er zomaar doorheen uit onbegrip. In het eveneens fascistische Italië verandert de censuur in populaire vertaalde misdaadromans sommige personages van Italiaanse schurken in Britse misdadigers, wordt zelfmoord een verkeersongeval en een schraperige vrouw een Jodin. In de Sovjet-Unie verwekt de alomtegenwoordige censuur juist een dissident poëtisch genre dat nu specifieke vertaalproblemen oplevert. Maar ook in niet-dictatoriale regimes zoals Noorwegen of de VS herschrijft een vertaler soms welbewust, om ideologische redenen. Moeten we ons niet afvragen of misschien alle vertalen een vorm van censuur is? Joseph Brodsky poneerde ‘Vertalen heeft met censuur gemeen dat beide opereren op basis van het “wat is er mogelijk”-principe, waarbij opgemerkt dient te worden dat taalbarrières net zo hoog kunnen zijn als de barrières die door de staat worden opgeworpen.’ (Less than one, 1977). Ook aan die belangwekkende vraag besteedt dit nieuwe Filter-dossier ruime aandacht.

    Lees meer >
home | contact