25:4

vrijdag vertaaldag

Archief

2021 | Week 2: Bert de Waart

Hoe wordt zo’n door en door Nederlands boek vertaald? Martin de Haan stelde zich de vraag bij M.L. Rijnevelds De avond is ongemak (Filter 27.4). Naast Nederlandse realia, blijken Rijnevelds soms ongewone woordkeuzes en het web van beklemmende betekenissen dat eruit voortvloeit bij te dragen tot de sfeerschepping en vormen ze misschien wel één van de grootste uitdagingen voor de vertalers.
Lees meer >

Filter jaargang 27:4

Met bijdragen van Robbert-Jan Henkes, Els Snick, Désirée Schyns, Annemart Pilon, Guillermo Sanz Gallego en Kris Peeters, Elke Brems, Martin de Haan, Henri Bloemen, Gys-Walt van Egdom en Winibert Segers
Lees meer >

Dossier Else Otten Übersetzerpreis

Op 11 april jl. werd de Else Otten Übersetzerpreis 2018 uitgereikt aan Ira Wilhelm voor haar vertaling van Stefan Hertmans' De bekeerlinge (2016) als Die Fremde. De Else Otten prijs wordt eens in de twee jaar toegekend voor de vertaling van belangrijk Nederlandstalig literair werk in het Duits en bedraagt € 5.000.
Lees meer >

Actueel Jury Filter Vertaalprijs 2021 aan de slag

Heel goed nieuws: met de start van het nieuwe jaar is ook de aanloop begonnen naar de toekenning van de **Filter Vertaalprijs 2021**. Ook het afgelopen jaar zijn tal van bijzondere vertalingen verschenen, de jury heeft er haar handen vol aan.
Lees meer >

 
  • Vrijdag Vertaaldag

    Hoe wordt zo’n door en door Nederlands boek vertaald? Martin de Haan stelde zich de vraag bij M.L. Rijnevelds De avond is ongemak (Filter 27.4). Naast Nederlandse realia, blijken Rijnevelds soms ongewone woordkeuzes en het web van beklemmende betekenissen dat eruit voortvloeit bij te dragen tot de sfeerschepping en vormen ze misschien wel één van de grootste uitdagingen voor de vertalers.

    Lees meer >
  • Jury Filter Vertaalprijs 2021 aan de slag

     

    Heel goed nieuws: met de start van het nieuwe jaar is ook de aanloop begonnen naar de toekenning van de Filter Vertaalprijs 2021. Ook het afgelopen jaar zijn tal van bijzondere vertalingen verschenen, de jury heeft er haar handen vol aan. Maar het zijn deskundigen, vier vertalers en een auteur die veel vertaald is. Dit zijn in 2021 de juryleden:

    Jacqueline Hulst, hispaniste, vertaler &vertaalwetenschapper, werkzaam aan de Radboud Universiteit, voormalig redactielid van Filter.

    Hans Kloos, dichter, vertaler Engels en Zweeds, genomineerd voor de FVP 2020 met Hier maak ik mijn stad.

    Emilia Menkveld, italianiste, vertaler, medewerker de Volkskrant, redactielid Filter.

    Jaap Scholten, auteur, laatstelijk van het bijzondere Suikerbastaard (verschenen bij onze nieuwe uitgever: AFdH).

    Ivo Smits, hoogleraar Letteren en Culturen van Japan (Universiteit Leiden), vertaler, voorzitter Stichting Filter. 

    vlnr Jacqueline Hulst, Hans Kloos, Emilia Menkveld, Jaap Scholten (foto: Ilonka Jankovich), Ivo Smits

    De vijf nominaties zullen begin april bekendgemaakt worden. De uitreiking vindt traditioneel plaats op Wereldboekendag, 23 april 2021 – hopelijk live en in aanwezigheid van echt publiek, en anders zoals in 2020 online via ons YouTubekanaal en Facebook. Binnenkort meer hierover.

  • Vorige Vertaaldag

    Het is een natuurlijke reactie: als je lang binnen moet blijven wil je graag naar buiten. We maakten het allemaal mee afgelopen jaar. Oscar Wilde maakte het mee toen hij gevangen zat. En schreef een beroemde ballade. Wat zie je nog van de wereld als je zit, als je binnen zit? In 2020 stond de tijd stil – het was volgens Ton Naaijkens een beurtjaar, waarin we passen op de plaats maakten. En toch werd er gewandeld, en vertaald.

    Lees meer >
  • 2021 Een nieuwe lente

    Filter zal komend jaar een flinke gedaanteverwisseling ondergaan – uiterlijk sowieso, bij onze nieuwe uitgever AFdH. Maar van binnen hopelijk ook: schurender en zo vernieuwend mogelijk, met behoud van wat goed bevonden werd. Maar daar moet over vergaderd worden. Samenkomen ging weer eens niet, dus werd er gezoomd. Mooi om dat met z’n tienen te kunnen doen: dan komt er nog meer op tafel. De redactie neemt de gelegenheid te baat om alle Filter-lezers het beste te wensen voor 2021.

  • Recensie Wegen naar Translantis

    Vrouwelijke Arabische stemmen, internetradio voor ondernemende vertalers, een nobele samenzweerder en een vertaler genaamd W.F. Hermans: in een misschien wat al te stille uithoek van de site liet Filter in 2020 zes bijzondere publicaties en een podcast bespreken. We maken nu de zeven rond door een prikkelend cursusboek te recenseren, samengesteld in Münster voor masterstudenten die van het Nederlands in het Duits willen gaan vertalen. Het heeft, vertaald, een aparte titel: wegen naar Translantis, een oord dat de moeite van een bezoek meer dan waard blijkt te zijn.

    Lees meer >
  • Op zoek naar Alies

    Weten wij in Nederland eigenlijk wel wie het meisje in het Wonderenland is? Of is het maar te hopen dat we haar ooit nog leren kennen? Robbert-Jan Henkes ontdekte nog een andere Russische vertaling van Alice in Wonderland en onderzoekt of de vertaalmethode die daarin is toegepast een ontmoeting met Alies dichterbij brengt.

    Lees meer >
  • Herzien en vermeerderd in 2021 Kenzaburo Oe's Seventeen

    In 2021 verschijnt, een kwarteeuw na de eerste editie, een heruitgave van Luk Van Hautes debuut als literair vertaler, ditmaal met het ‘verboden’ tweede deel erbij: Kenzaburo Oe's Seventeen.

    Lees meer >
  • Vertaalmemoires & een bijzondere hommage

    Voor het nieuwe nummer van Filter vroegen we veertien vertalers die hun sporen reeds lang verdiend hebben hoe het was om het vertaalpad te betreden. Hoe was het voor ze, in het begin? In welke omstandigheden zetten ze zich aan het werk? Was het sappelen of speelde dat niet?

    Het mocht best anekdotisch zijn, maar we wilden wel iets horen over hun ideeën destijds. Persoonlijk ook: verschilde je leven als vertaler toen met dat van nu? Hoe was de omgang met je auteurs, besprak je vertaalproblemen met hen? Misschien maakte je speciale, gedenkwaardige momenten door, van euforie dan wel opperste frustratie. En kostte het eigenlijk moeite om te debuteren en vervolgens opdrachten te blijven krijgen? Hun vertaalmemoires zijn geïllustreerd met persoonlijke foto's.

    Erik Lindner brengt voorts een indrukwekkende hommage aan een vertaalster die langzaam uit het zicht verdween en Els Snick schreef een column.

    Lees meer >
  • Zeventiende-eeuwers over vertalen

    Tijdens haar promotieonderzoek naar de verspreiding van het Standaardnederlands in de zeventiende eeuw stuitte Machteld de Vos toevallig op een aantal teksten over vertaalkeuzes uit die tijd. Voor Filter lichtte ze een paar van deze teksten uit.

    Lees meer >
  • Recensie twee biografieën

    Filter-redacteur Harm-Jan van Dam bespreekt twee vertalingen uit 2019, twee biografieën van een persoon uit de klassieke oudheid, beide verschenen bij Omniboek, toevallig vertaald door dezelfde vertaler. Het gaat hem niet primair om detailkritiek, maar eerder om een paar algemene problemen die spelen bij het vertalen van wetenschappelijke non-fictie. Wie is eigenlijk het beoogde publiek? Hoe ver moet de vertaler gaan om bijzonderheden toegankelijk te maken voor de niet-ingevoerde lezer? Hoe goed moet hij of zij zelf thuis zijn in het onderzoek en tegelijkertijd een taalkunstenaar zijn? En wat te doen met citaten en langere teksten uit andere talen die in de brontekst zijn opgenomen in de taal van die brontekst? Een en ander laat zich goed illustreren aan non-fictie in een vakgebied met een lange staat van dienst, waarvan de precieze inhoud tegenwoordig voor veel mensen onbekend is.

    Lees meer >
  • Vertaling en architectuur

    De vertaler maakt met woorden een tekst, de architect tekent met lijnen een bouwplan. Winibert Segers, Gys-Walt van Egdom en Henri Bloemen schrijven over vertaling en architectuur aan de hand van onder andere het werk van architecte Malgorzata Maria Olchowska.

    Malgorzata Maria Olchowska, Fragments (Foto: Marius Vaneeckhoutte)

    Lees meer >
  • Recensie De roman in de negentiende eeuw

    Ton Naaijkens recenseert De roman in de negentiende eeuw van Toos Streng, waarin dertig jaar studie naar de negentiende eeuw samenkomt. In haar vernieuwende onderzoek naar ‘alles wat er verscheen’ spelen vertalingen een substantiële rol.

    Lees meer >
  • Poëzie van Yang Mu

    Hoe doe je recht aan een stijl als je vertaalt uit een taal die zo ver van het Nederlands verwijderd is als het Chinees? Silvia Marijnissen selecteerde en vertaalde poëzie van de Taiwanese dichter Yang Mu (1940-2020) en schrijft over de stijlkeuzes die daarbij kwamen kijken. Ze kwam ook gedichten tegen die bijna naadloos aansloten bij haar eigen belevingswereld.

    Lees meer >
  • Alieske in Wonderland

    Russische vertalers van Alice in Wonderland veroorloven zich meer vrijheden dan hun Nederlandse collega’s. Bij wijze van experiment vertaalt Robbert-Jan Henkes de eerste alinea's: uit het Engels, in het Nederlands, naar drie Russisch voorbeelden.

    Lees meer >
  • Vier Alicen twee Alisa's en een Anja

    Jammer dat vertalingen zo vaak langs de meetlat van het origineel worden gelegd, schrijft Robbert-Jan Henkes als reactie op de twee vorige columns hier: de bespreking van drie keer ‘She Weeps over Rahoon’ door Onno Kosters. Hij daagt critici uit vertalingen nu eens te beoordelen alsof het gaat om nieuw werk in eigen taal – en hij voegt vervolgens de daad bij het woord, zij het met Alice in Wonderland als casestudy.

     

    Lees meer >
  • Op ontdekkingstocht langs notenbalken

    Wie renaissanceluit studeert hoeft zich nooit te vervelen, dat bewijst Isabelle Bambust met haar ontdekkingstocht langs notenbalken, bitterheid, uithangborden en de twaalf maanden van het jaar.

    Lees meer >
  • De canon van vertalingen

    De vertaling van kinderliteratuur stond in Sovjet-Rusland op een bijzonder hoog peil. Vinnie-Poech, Pljoech en Pljich, Alisa en Peppi, zoals ze in het Russisch heten, werden stuk voor stuk onsterfelijk dankzij vertalers als Daniil Charms, Boris Zachoder en Nina Demoerova. Het brengt Robbert-Jan Henkes op het idee van een canon van vertalingen.

    Lees meer >