24:2

vrijdag vertaaldag

Archief

2018 | Week 33: Lenore Lampens

Geïnspireerd op Bakhtin stelt Lenore Lampens dat de vertaler het vreemde perspectief van het ‘buitenstaanderschap’ nodig heeft om de betekenissen die in de brontekst vervat zitten geen ‘geweld’ aan te doen.
Lees meer >

Filter jaargang 25:2

David Bellos, John Berger, Jan Gielkens, Jur Koksma & Joep Stapel, Sonja Lavaert, Stella Linn, Janny Middelbeek-Oortgiesen, Philippe Noble en Jos Vos
Lees meer >

Dossier Vertaling en censuur

Censuur is een vraatzuchtig monster, dat alles verslindt. Veel houdt het binnen; wat er wel uitkomt, is altijd veranderd. Omdat vertalen en censuur veelvoudig verbonden zijn, publiceert Webfilter dit dossier, met bijdragen van Sarah Bonciarelli, Lidia Rura, Guillermo Sanz Gallego en Jeroen Vandaele.
Lees meer >

Actueel Filterredacteur Eva Wissenburg wint Dr. Elly Jaffé Stipendium

Tijdens een feestelijke bijeenkomst op 31 mei in Amsterdam is de Dr. Elly Jaffé Prijs 2018 voor de beste literaire vertaling uit het Frans naar het Nederlands toegekend aan Martin de Haan. Het Dr. Elly Jaffé stipendium van € 7.000,- voor een veelbelovende vertaler is uitgereikt aan Eva Wissenburg
Lees meer >

 
  • Vrijdag Vertaaldag

    Geïnspireerd op Bakhtin stelt Lenore Lampens dat de vertaler het vreemde perspectief van het ‘buitenstaanderschap’ nodig heeft om de betekenissen die in de brontekst vervat zitten geen ‘geweld’ aan te doen. Aan de hand van een casestudy van een korte passage uit Virginia Woolfs roman Mrs Dalloway laat zij zien hoe de modale woorden – belangrijk voor onder meer de karakterisering van het hoofdpersonage – in drie Nederlandse vertalingen iets anders worden ingekleurd.

    Lees meer >
  • Vorige Vertaaldag

    De ene achternaam is de andere niet. Maar met Tijtgat kun je wel voor de dag komen. In Schiedam is momenteel een tentoonstelling te zien van de schilder Tytgat. Die illustreerde ooit een befaamde vertaling van Nyhoff – excusez: Nijhoff, die van de prijs. Zo verleidelijk als Tytgat schilderde, zo verleidelijk vertaalde Nijhoff laat Ton Naaijkens zien.

    Lees meer >
  • Vertalersportret van een esperantist

    Jan Gielkens schreef een korte levenschets van een van de vele vergeten vertalers: de bijzondere publicist Willem Verloren van Themaat (1931–1996), die behalve een geleerd mathematicus, een productieve vertaler was in en uit het Esperanto.

    Lees meer >
  • Und täglich grüßt das Murmeltier

    David O. Cohen vervolgt zijn kruistocht tegen Duitse titelvertalingen. Die vertalingen blijken niet alleen koddig, schlager-achtig of onbegrijpelijk, maar soms zelfs diep doorgedrongen in de Duitse maatschappij, zoals het 'Murmeltier'. Maar met het staartje daarvan kan hij ook zelf weer om zijn Nederlandse oren worden geslagen.

    Lees meer >
  • Birdbrain Mafkees

    Een literaire avond over de Amerikaanse beatdichter Allen Ginsberg zette Jeske van der Velden aan het denken: de 'pingpongvoordracht' van het gedicht 'Birdbrain' / 'Mafkees' door Ginsberg en zijn vriend en vertaler Simon Vinkenoog vijfendertig jaar eerder roept ideeën op over vertaalpoëtica en literaire opvattingen, vertaallust en manipulatie.

    Lees meer >
  • Vrouwen zijn gek

    Vrouwen zijn gek en gek is positief: Ton Naaijkens geeft vrouwelijke kunstenaars de eer die ze verdienen, vooral de buitengewone surrealiste Leonora Carrington. Via haar Mexicaanse krokodil komt hij ondanks de smeltende zomerzon toch nog terecht bij de ingewikkelde vertaalgeschiedenis van haar teksten!

     

    Lees meer >
  • Codex en Codax

    Warmte en slapeloosheid: daardoor leerde Adri Boon zeven eeuwenoude liederen in de Galicisch-Portugese volkstaal kennen. De troubadour Martim Codax bezong vriend, geliefde, zee, golven, de kerk van Vigo en alles wat die begrippen kunnen symboliseren. Boon laat de variaties en finesses zien..

    Lees meer >
  • Filter op de Sofa - en online

    Deze week zijn weer drie nieuwe Filterjaargangen online gekomen. De webredactie onderwerpt zichzelf aan een analyse en licht een paar hoogtepunten uit.

    Lees meer >
  • In memoriam Raymond van den Broeck (1935–2018)

    Op de rouwkaart van Raymond van den Broeck (1935–2018) prijkte een motto van Goethe: ‘Uitbundig juichend, / tot de dood toe bedroefd; / gelukkig is alleen / de ziel die bemint.’ De Vlaamse vertaalwetenschapper overleed op 26 juni jl., op 3 juli was er een uitvaartplechtigheid in de kerk van Onze-Lieve-Vrouw Onbevlekt Ontvangen aan de Holle Weg te Kontich-Kazerne. Op het bidprentje stond een citaat van Dostojevski, eindigend met de regels ‘en weer vraagt ge u af / wat heb ik gedaan met mijn jaren / waar hebt ge uw beste tijd begraven / hebt ge geleefd of niet…’. Een leven is kort en woorden zijn vluchtig. Maar beide citaten – uit de Egmont en uit Witte nachten – zeggen iets over de mens Van den Broeck, iemand die kon enthousiasmeren om even later te versomberen, iemand ook die leefde van de literatuur, het lezen, de woorden van voorgangers. Om Raymond van den Broeck te eren en zijn belang als vertaalwetenschapper te onderstrepen verwijzen we naar de bespreking die Ton Naaijkens in 1999 schreef over zijn verzamelde essays.

    Lees meer >
  • Mantsjoes toen en nu  in gedichten en gebeden

    Hoe kan het dat bijna niemand in Europa nog weet wie de Mantsjoes waren, terwijl onze Haagse notabelen hun koffie ooit uit Mantsjoe porselein dronken? Fresco Sam-Sin wil de Mantsjoe literatuur van toen en nu voor een Nederlands publiek ontsluiten, want dat taalgebied heeft heel veel moois te bieden.

    18_26_Tegel (1)

    Lees meer >
  • Speelaanwijzingen van Satie

    Erik Satie voegde aan zijn muziek intrigerende speelaanwijzingen toe die open zijn voor interpretatie. Die open interpretatie was vermoedelijk precies de bedoeling van de componist, betoogt Eva Wissenburg, die zich buigt over de vertaling van enkele van deze al even poëtische frasen.

    18.19_Satie _Bladmuziek _Correctie

    Lees meer >
  •  Eva Wissenburg ontvangt Dr. Elly Jaffé Stipendium

    Tijdens een feestelijke bijeenkomst op 31 mei in Amsterdam is de Dr. Elly Jaffé Prijs 2018 voor de beste literaire vertaling uit het Frans naar het Nederlands toegekend aan Martin de Haan. Het Dr. Elly Jaffé stipendium van € 7.000,- voor een veelbelovende vertaler is uitgereikt aan Eva Wissenburg.

    Eva Jaffé

    De Haan Jaffé Foto's Inigo Garayo

    Lees meer >
  • Een ware vertaalmolen FVP 2018

    Op Wereldboekendag veranderde Houtzaagmolen De Ster in een ware Vertaalmolen: de Filter Vertaalprijs 2018 werd er uitgereikt en het bulkte er van de vertalers.

    17.18_Molen De Ster _CFM

    Lees meer >
  • Homptie-Domptie zat op z’n kont

    Waar Humpty Dumpty onlangs bij Harm-Jan van Dam nog optrad als exegeet van Lewis Carrolls 'Jabberwocky', is hij dit keer zelf onderwerp van een vertaalprobleem. Robbert-Jan Henkes vertelt over de slapeloze nachten waarin hij ei, muur én leger probeert te sparen.

    18_13_HDgedicht

     

    Lees meer >
  • Wauwelwok wordt Klepperjaks

    Moet het klarm of grimvol zijn, sloef of klielig? De Wauwelwok lijkt in elk geval wel echt een Klepperjak geworden: Harm-Jan van Dam las een prachtboek met alle Nederlandse en Afrikaanse vertalingen van Lewis Carroll’s nonsensgedicht ‘Jabberwocky’, en ook nog vol analyses, achtergrondinformatie en extra’s. De auteurs verdienen een juichend Callooh Callay.

    LC3-1024x 614Charles Lutwidge Dodgson / Lewis Carroll

    Lees meer >
  • Jubileumboekje Willingly

    Heeft Filter inmiddels bewezen dat over vertalen steeds iets nieuws te zeggen valt? We denken van wel en het valt na te gaan. In de 25 jaar van ons bestaan publiceerden we ruimduizend essays, kritieken, verhalen, portretten, recensies, waaiers, geschiedenissen, statistieken, pleidooien en meer. Nu presenteren we een feestbundel met 31 columns die nog niet eerder op papier verschenen. 31 prikkelende columns uit de online columnrubriek van Filter: Vrijdag Vertaaldag. 31 columns van 31 auteurs die laten zien dat er meer dan duizend manieren zijn om over vertalen te schrijven, zelfs in ongeveer duizend woorden.

    Steun Filter en koop dit boek!
    Verkrijgbaar in de boekhandel en bij de uitgever.

     

    Omslag_

    Lees meer >
  • De vertaalridder

    Ton Naaijkens bespreekt Nobel streven, de biografie die Frits van Oostrom schreef over de vijftiende-eeuwse vertaler en ridder Jan van Brederode. Naaijkens laaft zich aan de hapaxen van de vertaalridder – het woord van het jaar 2017, ‘appongeluk’, valt erbij in het niet – en verwondert zich over woorden die opkomen en uitdoven als nova's.

    Somme Le Roi

    Lees meer >
  • Recensie Mevrouw Couperus

    Ton Naaijkens bespreekt drie vertalingen van Mevrouw Couperus, Else Baud, aan de hand van twee recente boeken van H.T.M. van Vliet. Hij schrijft over haar aanpak en vertaalopvattingen, de invloed van haar man, en kort over hoe zij misschien over kolonialisme dacht.

    Couperus _en _echtgenote _op _de _boot

    Elisabeth Couperus-Baud en Louis Couperus

    Lees meer >