De scharlaken mantel van Oscar Wilde     151-160

Nederlandse vertalers en De ballade van Reading Gaol

Maarten Asscher

‘Hij droeg zijn scharlaken mantel niet, want bloed en wijn zijn rood, en bloed en wijn zaten op zijn handen, toen men hem aantrof bij de dode, de arme dode vrouw die hij had liefgehad en die hij in haar bed had vermoord.’ Zo, bijna als een proces-verbaal, begint de Ballade van Reading Gaol door Oscar Wilde, het aangrijpende, in 1898 gepubliceerde poëtische verslag van een in de gevangenis van het Engelse stadje Reading (bij Oxford) uitgevoerde executie door de strop van een ter dood veroordeelde moordenaar. Wilde, die in diezelfde gevangenis opgesloten zat wegens zijn homoseksualiteit, besloot na zijn vrijlating het geval van een jonge soldaat die uit eerwraak zijn vrouw had vermoord tot uitgangspunt te nemen voor een lang gedicht waarin hij het onrecht van het strafrecht en van het Engelse gevangenissysteem aan de kaak stelde. De in 1854 geboren Ierse schrijver van essays, toneelstukken, poëzie, sprookjes, een roman en diverse verhalen, publiceerde over de tekortkomingen van het Engelse gevangenissysteem ook journalistieke stukken en pamfletten, maar in dit geval koos hij voor de vorm van een op middeleeuwse voorbeelden teruggaande ballade van in totaal 109 strofen. In de oorspronkelijke versie luidt de eerste strofe aldus:

He did not wear his scarlet cloak,

   For blood and wine are red,

And blood and wine were on his hands

   When they found him with the dead,

The poor dead woman whom he loved,

   And murdered in her bed.

Hiermee nam Wilde al direct een loopje met de feiten.