Volg ons op facebook
Net als iedereen zag Daniela Rațiu in 2022 de op stations geschoten beelden van moeders met kinderen die daar hutjemutje op een trein stonden te wachten om uit Oekraïne te vluchten. Bij haar riepen die beelden herinneringen op aan de verhalen van haar eigen moeder. Niet veel later begon ze aan haar roman Het einde van de wereld is een trein, over de vlucht van haar grootouders uit de Roemeense provincie Moldavië in 1946. Ook zij vluchtten per trein voor de Russen. De hongersnood die na de oorlog zowel in de Sovjetrepubliek Moldavië als in de gelijknamige Roemeense provincie uitbrak, was niet alleen het gevolg van misoogsten. Net als tijdens eerdere hongersnoden in Oekraïne in de jaren dertig (de Holodomor) was de honger ook in dit geval het gevolg van gedwongen graan- en andersoortige vorderingen door de Sovjet-Unie. Een georganiseerde hongersnood. Vorige zomer, toen ik de roman aan het vertalen was, kreeg ik onverwachts een lief berichtje van mijn redacteur waarin ze vroeg of het wel goed met me ging. Ze maakte zich zorgen omdat er zo veel beelden naar buiten kwamen van de hongersnood in Gaza.
woorden creëren beelden
en beelden kunnen de mensen om je heen emotioneel schaden
Voordat ik begon aan de vertaling had ik me al voorgenomen goed op mezelf te letten, want zulke verhalen kruipen onder je huid. Ik was al blij dat ik Rațiu’s boek goeddeels in de zomer vertaalde, want de winters in Warschau, waar ik zit, zijn al duister genoeg. Toch had ik van tevoren niet kunnen bedenken hoe bepaalde beelden uit de roman zich in mijn dagelijkse werkelijkheid zouden herhalen, via het scherm van mijn telefoon, in elke krant.